Wie op een zonnige dag langs de akkerrand aan de Rijksweg-Zuid in Elst blijft staan, hoeft niet lang te wachten. Een citroenvlinder fladdert voorbij, hommels duiken van bloem naar bloem en overal klinkt bijen-gezoem. Precies dát is waar Ringo en Marieke van de Sandt op hoopten toen ze drie jaar geleden begonnen met het inzaaien van vlinderrijke akkers.
Op en rondom hun melkveebedrijf met 200 koeien ligt inmiddels bijna een hectare aan bloemrijke stroken. En dat blijft niet onopgemerkt. Regelmatig spreken wandelaars, fietsers en buurtbewoners hen aan. “We krijgen meer reacties dan verwacht”, vertelt Ringo. “Mensen vinden het mooi om te zien.”
Hoe het begon
Marieke liep al langer rond met het idee om bloemrijke stroken aan te leggen. Toen de Agrarische Natuurvereniging Lingestreek de regeling in 2023 onder de aandacht bracht, waren zij en Ringo dan ook snel overtuigd. De ANV levert het bloemenmengsel en deelnemers ontvangen vanuit de gemeente een vergoeding voor de inkomstenderving van het perceel.
Het bleef overigens niet alleen bij het standaardmengsel, waarin onder meer korenbloem, zomertarwe en blauwe lupine zijn opgenomen. “Wij vonden dat er vorig jaar veel wit en blauw in zat”, vertelt Marieke. “Dus hebben we zelf nog wat extra soorten toegevoegd voor meer variatie.”
De bloemenstroken zijn meer dan alleen een kleurrijke rand langs het perceel. Ze bieden voedsel en beschutting aan vlinders, wilde bijen en andere insecten. Doordat boeren op meerdere plekken in de regio zulke stroken aanleggen, ontstaan verbindingen waarlangs soorten zich makkelijker door het landschap kunnen verplaatsen. Zo dragen ze bij aan een grotere biodiversiteit.
Mooi, maar niet altijd makkelijk
Een vlinderrijke akker vraagt soms wel om een andere manier van denken. Waar je op een regulier landbouwperceel normaal gesproken werkt aan een vruchtbare bodem, is voor een bloemenakker juist een schrale uitgangssituatie gewenst. Bemesten is daarom niet toegestaan. Voor een deel van de percelen sluit de regeling goed aan op de situatie. Langs de watergangen gelden spuitvrije zones, waardoor die stroken zich uitstekend lenen voor een bloemenmengsel.
Het beheer blijft wel een uitdaging, voegt het stel toe. “Het is niet gewoon wat zaad strooien en klaar”, vertelt Ringo. “Onkruiden kunnen sneller opkomen dan de ingezaaide bloemen. Vorig jaar hebben we zelfs stukken met de hand onkruid staan trekken. Je twijfelt dan weleens of je opnieuw moet beginnen, omdat je niet wilt dat het overslaat naar omliggende percelen zoals onze suikerbieten.” Ook het uiterlijk vraagt soms wat gewenning. “Het ziet er rommeliger uit dan een strak gemaaid perceel,” zegt Marieke. “Dat is even schakelen. Maar ik vind het ook prachtig. Het leeft.”
Leren door te doen
Na drie jaar hebben Ringo en Marieke hun eigen ervaringen opgedaan. Ringo en Marieke doen in dat proces ‘veel op gevoel’. “Het is ook geluk hebben, je kan nooit helemaal voorspellen hoe de bloemen het gaan doen.”
Toch hebben ze inmiddels ook een paar praktische lessen geleerd. Zaaien vlak voor een regenbui helpt enorm bij het kiemen van het zaad. Na het zaaien rollen ze de grond aan met een Cambridgerol, zodat het zaad goed contact maakt met de bodem. Bovendien zorgt machinaal zaaien voor een mooiere, gelijkmatigere bloemenmix dan wanneer je het met de hand doet. “Je mag echt heel dun zaaien”, weet het stel nu. ,,Met ongeveer 20 kilo zaad zaai je al een hectare in.”
Meer leven op en rondom het erf
Drie jaar later is het verschil duidelijk zichtbaar. Volgens Ringo en Marieke is de biodiversiteit op en rondom het bedrijf flink toegenomen. “Hier in de buurt staan bijenkasten,” vertelt Marieke. “Vroeger stond ik soms met een lepeltje suikerwater om uitgeputte bijen te helpen. Dit jaar heb ik dat nog niet hoeven doen. Er zijn ook veel meer vlinders en andere insecten.”
Op en rond de percelen worden inmiddels ook nachtvlinders geteld om te onderzoeken welke soorten er voorkomen. Na drie jaar zijn Ringo en Marieke nog altijd enthousiast. “Het is eigenlijk een hobby geworden,” zegt Ringo. Marieke knikt. “Als melkveehouder krijg je best veel te maken met negatieve verhalen. Dan is het mooi dat je ook kunt laten zien wat je doet voor de natuur.”
Het ANV stimuleert leden om werk te maken van biodiversiteit op en rond het agrarischbedrijf en deelt kennis over praktische maatregelen die passen binnen de bedrijfsvoering.
Meedoen of vragen over wat er mogelijk is op uw bedrijf? Neem gerust contact op met het bestuur. We denken graag met u mee.